Tác giả: DocTom

Biên soạn: Sissi

Lời giới thiệu của người dịch:

Trong kỷ nguyên Web3, công nghệ chuỗi khối và cơ chế mã thông báo phá vỡ ranh giới lưu thông giá trị và cho phép sự hợp tác tự do và sâu rộng hơn giữa những người tham gia. Thời đại này không chỉ định hình lại hình thức cộng đồng mà còn xác định lại một cách sâu sắc ý nghĩa của cộng đồng. Ở đây, các cá nhân được hưởng quyền tự chủ cao hơn và có thể kiểm soát danh tính kỹ thuật số của họ tốt hơn; và cộng đồng không còn là một tập hợp đơn giản của các cá nhân mà là sự thể hiện tập trung các giá trị và bản sắc.

Trong quá trình này, vai trò của cộng đồng đã vượt qua các thuộc tính của sản phẩm và dịch vụ ban đầu và mở rộng đến mức độ hình thành và bản sắc văn hóa. Điều thực sự kết nối các cá nhân và cộng đồng không chỉ là quyền sở hữu mà còn là việc thiết lập bản sắc chung. Dựa trên điều này, Web3 đã khai sinh ra một hệ sinh thái cộng đồng mới - ở đây, các cá nhân không chỉ giữ được quyền tự chủ của mình mà còn đồng nhất với tập thể lớn hơn. Bằng cách cân bằng giữa nhu cầu cá nhân và tập thể, nhu cầu cá nhân và chung, hệ sinh thái này sẽ tạo ra sự gắn kết và sức sống phi thường của cộng đồng.

Nguyên tắc sở hữu Web3

Trong bài viết mới nhất của Li Jin, cô khám phá khái niệm quyền sở hữu tâm lý và tầm quan trọng của nó trong bối cảnh Web3, các sản phẩm được mã hóa và mạng do người dùng sở hữu. Sở hữu tâm lý đề cập đến cảm giác chủ quan về việc sở hữu hoặc chiếm hữu một vật nào đó, khác với quyền sở hữu hợp pháp. Tuy nhiên, tương tự như quyền sở hữu hợp pháp và vật chất, quyền sở hữu tâm lý tạo ra cảm giác “của tôi” bằng cách mang lại cho cá nhân cảm giác gắn bó cá nhân và đầu tư vào một sản phẩm, dịch vụ hoặc sáng kiến. Sự gắn bó này có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau, chẳng hạn như thời gian đầu tư vào việc sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ đầu tư, mức độ kiểm soát và tùy chỉnh cá nhân cũng như sự kết nối cảm xúc. Khi các cá nhân có ý thức sở hữu về mặt tâm lý, họ cảm thấy rằng sản phẩm, dịch vụ hoặc dự án là một phần của chính họ (tức là "sự phù hợp về đối tượng") và do đó có nhiều khả năng quan tâm đến nó và cảm thấy có trách nhiệm với nó hơn.

Yếu tố “tâm lý làm chủ” là yếu tố then chốt giúp giữ chân và thành công của nhiều sản phẩm Web2.

Hàng năm vào đầu tháng 12, mạng xã hội tràn ngập tin tức về Spotify Wrapped. Đây là một trong những hình thức tiếp thị lan truyền khéo léo nhất mà không yêu cầu Spotify phải trả tiền quảng cáo. Thay vào đó, người dùng chia sẻ thói quen nghe nhạc, thông tin do Spotify tổng hợp một cách tự nhiên mà họ chia sẻ vì tò mò, tự hào hoặc những cảm xúc khác. Spotify Wrapped đạt được mục tiêu tiếp thị lan truyền bằng cách tận dụng khái niệm hành vi về “quyền sở hữu tâm lý”.

Xây dựng tâm lý gắn bó chứ không chỉ sở hữu trong Web3 Li Jin

Sự tương hỗ và tính chủ quan

Mặc dù quan điểm của Li nhìn chung gây được tiếng vang, đặc biệt là sau khi xem xét các token và dự án tiền điện tử phụ thuộc quá nhiều vào quyền sở hữu đầu cơ và bỏ qua sự gắn bó về mặt cảm xúc, tôi nghĩ đây chỉ là một nửa cơ hội để sở hữu Web3. Tôi tin rằng việc tạo ra "cảm giác cộng đồng" trong dự án Web3 cũng quan trọng và độc đáo hơn việc tập trung vào các kết nối và tệp đính kèm riêng lẻ. Rõ ràng, cả hai không loại trừ lẫn nhau; việc tạo ra cảm giác thuộc về chung và quyền sở hữu tập thể sẽ dễ dàng hơn khi cá nhân và tập thể hiểu được giá trị và niềm tin của nhau và khi cá nhân có thể hưởng lợi từ chúng.

Nói cách khác, sự quay trở lại các nguyên tắc cơ bản về tính có đi có lại và tính chủ quan, như đã được nhấn mạnh hết lần này đến lần khác, là những yếu tố cốt lõi trong việc tạo ra các cộng đồng (Web3) sôi động. Sự có đi có lại (về giá trị và lợi ích) tạo ra mối quan hệ cộng sinh giữa cá nhân và tập thể; trong khi tính chủ quan thúc đẩy các cá nhân tích cực tham gia và đóng góp, không chỉ vì lợi ích cá nhân mà còn vì lợi ích của cộng đồng.

Nói cách khác, sự quay trở lại các nguyên tắc cơ bản về tính có đi có lại và tính chủ quan, như đã được nhấn mạnh hết lần này đến lần khác, là những yếu tố cốt lõi trong việc tạo ra các cộng đồng (Web3) sôi động. Sự có đi có lại (về giá trị và lợi ích) tạo ra mối quan hệ cộng sinh giữa cá nhân và tập thể; trong khi tính chủ quan thúc đẩy các cá nhân tích cực tham gia và đóng góp, không chỉ vì lợi ích cá nhân mà còn vì lợi ích của cộng đồng.

Do đó, quyền sở hữu trở thành một nguyên thủy xã hội, pha trộn quyền sở hữu cá nhân (“ý thức cá nhân”) với quyền sở hữu tập thể (“ý thức tập thể”), xuất phát từ mong muốn kiểm soát, thuộc về và thể hiện bản sắc của chúng ta thông qua quyền sở hữu đồ vật. Quyền sở hữu tập thể khiến chúng ta cảm thấy được lắng nghe và kiểm soát (kiểm soát), nhưng cũng khiến chúng ta cảm thấy mình là một phần của một tổng thể lớn hơn (thuộc về), điều này giúp chúng ta xác định mình là ai trong bản thân và trên thế giới.

Khi chúng ta còn là những đứa trẻ mới biết đi, mong muốn sở hữu mọi thứ của chúng ta được thúc đẩy bởi mong muốn được kiểm soát. Tuy nhiên, khi các kỹ năng xã hội của chúng ta phát triển thì mong muốn được thuộc về và thể hiện bản thân cũng tăng theo. Chúng tôi bắt đầu nhận ra rằng quyền sở hữu không chỉ là vấn đề kiểm soát mà còn là những kết nối sâu sắc hơn. Sở hữu một thứ gì đó trở thành một cách thuộc về, tự nhận thức và truyền đạt với người khác rằng chúng ta thuộc về và xác định. Kết quả là, ý thức sở hữu của chúng ta trở nên mang tính xã hội hơn.

Từ "Đồng sở hữu như nguyên thủy xã hội Web3"

Ý thức cá nhân và ý thức tập thể

Việc kết hợp các khái niệm về quyền sở hữu tâm lý và sự thuộc về sẽ rất quan trọng để xây dựng các cộng đồng thịnh vượng. Bằng cách tạo ra cảm giác “cá tính” và sự tham gia cá nhân vào cộng đồng, các thành viên có nhiều khả năng trở nên gắn bó hơn và cảm thấy có trách nhiệm mạnh mẽ đối với sự thành công của cộng đồng. Đồng thời, việc tạo ra cảm giác thân thuộc và bản sắc chung sẽ nuôi dưỡng cảm giác hợp tác, hiệp lực và hỗ trợ lẫn nhau giữa các thành viên trong cộng đồng.

Để đạt được mục tiêu này, những người xây dựng cộng đồng có thể sử dụng nhiều chiến lược khác nhau. Đầu tiên, họ có thể thiết kế trải nghiệm cộng đồng cho phép các cá nhân cá nhân hóa và tùy chỉnh sự tham gia của họ cũng như trải nghiệm cộng đồng tổng thể. Ví dụ: cho phép các thành viên tạo hồ sơ của riêng họ, duyệt và quản lý nội dung hoặc đóng góp cho các kênh và dự án cụ thể có thể tạo ra cảm giác đầu tư bản thân và sở hữu tâm lý.

Thứ hai, những người xây dựng cộng đồng cần tạo ra những trải nghiệm và giá trị được chia sẻ để nuôi dưỡng cảm giác thân thuộc. Điều này có thể đạt được bằng cách tạo cơ hội cho các thành viên kết nối và tương tác với nhau, chẳng hạn như tạo điều kiện tương tác giữa các thành viên, tổ chức thảo luận, tổ chức sự kiện hoặc tạo cơ hội hợp tác và đồng sáng tạo.

Cuối cùng, những người xây dựng cộng đồng có thể củng cố quyền sở hữu và thuộc về tâm lý bằng cách ghi nhận và khen thưởng những đóng góp của cá nhân thành viên. Công nhận cam kết và nỗ lực cá nhân của các thành viên sẽ tạo ra cảm giác đầu tư và quyền sở hữu cá nhân đồng thời củng cố bản sắc và vị trí của một cá nhân trong hệ thống giá trị và sứ mệnh chung của cộng đồng.

Tạo chiến lược “tiếp xúc cá nhân”

Tạo chiến lược “cảm giác cộng đồng”

Các khía cạnh xã hội của “sự tham gia của bản thân” và “sự phù hợp với mục tiêu của bản thân”

Trong cộng đồng, sự tự đầu tư của cá nhân là yếu tố then chốt tạo nên “cảm giác của cá nhân”. Khi các cá nhân đầu tư thời gian, sức lực và cảm xúc của mình vào một cộng đồng, họ sẽ phát triển sự gắn bó mạnh mẽ hơn và phát triển ý thức sở hữu cộng đồng mạnh mẽ hơn.

“Tự đầu tư” cũng có thể dẫn đến cảm giác có đi có lại và trao đổi xã hội, nơi các cá nhân cảm thấy rằng những đóng góp của họ được cộng đồng đánh giá cao và đánh giá cao. Do đó, điều này tạo ra một vòng phản hồi tích cực, thúc đẩy các cá nhân đầu tư nhiều hơn vào cộng đồng, từ đó nâng cao ý thức về ‘tính cá nhân’ cũng như cảm giác thuộc về, hay ‘tính tập thể’.

"Sự phù hợp về đối tượng bản thân" là một khái niệm tâm lý đề cập đến mức độ tương đồng hoặc phù hợp giữa sự tự nhận thức của một cá nhân với các thuộc tính hoặc đặc điểm của sản phẩm, thương hiệu hoặc cộng đồng. Trong bối cảnh của một thương hiệu hoặc cộng đồng người hâm mộ, sự phù hợp về đối tượng bản thân đề cập đến mức độ mà quan niệm về bản thân của một cá nhân phù hợp với các giá trị, niềm tin, sở thích hoặc bản sắc của thương hiệu hoặc cộng đồng.

Sự phù hợp về đối tượng bản thân có thể là động lực quan trọng cho sự gắn kết và gắn bó với thương hiệu hoặc cộng đồng. Khi quan niệm về bản thân của một cá nhân rất phù hợp với các giá trị hoặc bản sắc của thương hiệu hoặc cộng đồng, cảm giác cộng hưởng và tính xác thực sẽ được tạo ra, từ đó sẽ nâng cao kết nối của cá nhân với thương hiệu hoặc cộng đồng. Mặt khác, khi có sự không phù hợp hoặc không phù hợp giữa nhận thức về bản thân của một cá nhân với thương hiệu hoặc cộng đồng, điều đó có thể gây ra cảm giác bất hòa và giảm mức độ tương tác.

Hướng tới một định nghĩa kết hợp giữa quyền sở hữu và sự gắn kết tình cảm

Cuối cùng, để nuôi dưỡng sự gắn bó tình cảm thực sự, hòa trộn ý thức cá nhân với ý thức tập thể, quyền sở hữu thương hiệu (Web3), cộng đồng, dự án hoặc thậm chí một nghệ sĩ cá nhân có thể được gắn với bốn khía cạnh: quyền sở hữu, thuộc về, sự phụ thuộc và trách nhiệm.

“Quyền sở hữu” đề cập đến việc một cá nhân coi thương hiệu hoặc cộng đồng như một phần của chính họ, coi nó như một phần mở rộng cá nhân và tuyên bố nó là “của tôi”.

“Thuộc về” đề cập đến ý thức về bản sắc tập thể hoặc nhóm mà mọi người trải nghiệm khi họ đồng cảm với một thương hiệu hoặc cộng đồng. Điều này có thể đến từ các giá trị, sở thích hoặc hành vi tiêu dùng được chia sẻ, tạo ra cảm giác thân thuộc và kết nối với một thương hiệu hoặc cộng đồng.

"Sự phụ thuộc" đề cập đến ý tưởng rằng một cá nhân dựa vào một thương hiệu hoặc cộng đồng để đáp ứng nhu cầu cá nhân và thực hiện những lời hứa của mình. Điều này đi kèm với kỳ vọng và sự tin tưởng vào việc mang lại giá trị và cung cấp hỗ trợ khi cần thiết.

“Trách nhiệm” đề cập đến trách nhiệm mà người tiêu dùng và các thành viên cộng đồng cảm nhận được khi nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo vệ thương hiệu hoặc cộng đồng. Họ tự hào về thương hiệu hoặc cộng đồng của mình đồng thời mong muốn bảo vệ danh tiếng và đảm bảo sự thành công liên tục của mình.

Nói chung, bốn khía cạnh này, quyền sở hữu, sự thuộc về, sự phụ thuộc và trách nhiệm, giúp giải thích cách người tiêu dùng và thành viên cộng đồng phát triển ý thức về quyền sở hữu cá nhân và tập thể, từ đó tăng cường sự tham gia, lòng trung thành và sự hỗ trợ của họ.

“Ý thức cá nhân” và “Ý thức tập thể” là phần mở rộng của bản sắc cá nhân

Sự kết hợp giữa “ý thức cá nhân” và “ý thức tập thể” với sự giao thoa giữa kiểm soát cá nhân và sự thuộc về tập thể có thể tạo ra ý thức mạnh mẽ về quyền sở hữu và sự kết nối trong một cộng đồng.

Khi các cá nhân cảm thấy "cá nhân", họ tạo ra sự kết nối cá nhân với thương hiệu hoặc cộng đồng, như thể đó là một phần của chính họ. Sự kết nối cá nhân này tạo ra cảm giác kiểm soát, trong đó các cá nhân cảm thấy được đầu tư vào sự thành công của cộng đồng và có thể tác động đến hướng đi của cộng đồng.

Đồng thời, “tính tập thể” tạo ra cảm giác thuộc về tập thể, nơi các cá nhân cảm thấy được kết nối với điều gì đó lớn lao hơn chính họ. Cảm giác thuộc về tập thể này tạo ra ý thức về mục đích chung và cảm giác mình là một phần của một cộng đồng lớn hơn.

Khi hai khái niệm này được kết hợp với bản sắc, sẽ tạo ra cảm giác mạnh mẽ về sự đầu tư cá nhân vào cộng đồng. Các cá nhân cảm thấy có mối liên hệ cá nhân với một thương hiệu hoặc cộng đồng, nhưng mối liên hệ này cũng là một phần bản sắc rộng hơn của họ. Cuối cùng, điều này tạo ra cảm giác thân thuộc và kết nối sâu sắc, khiến từng thành viên cảm thấy rằng thành công của cá nhân họ gắn liền với thành công của cộng đồng.

Tóm lại, việc kết hợp ý thức cá nhân và tập thể với bản sắc có thể tạo ra cảm giác sở hữu và kết nối mạnh mẽ trong cộng đồng, tạo ra ý thức mạnh mẽ về mục đích và bản sắc theo cách kết hợp đầu tư cá nhân với cảm giác thuộc về tập thể.