Tác giả: DocTom

Biên soạn bởi: Sissi@TEDAO

Lời giới thiệu của người dịch:

Sự nổi lên của Web3 không chỉ đánh dấu sự tiến bộ của công nghệ mà còn là sự tái hiện lại sự hợp tác, đổi mới và tạo ra giá trị của con người. Trong bối cảnh của Web3, các cộng đồng không còn chỉ thu thập các quan điểm xung quanh các lợi ích chung mà đã trở thành một nền tảng để trao đổi giá trị và thúc đẩy đổi mới. Bạn có thể xem các bài viết trước "Cộng đồng Web3: Sự tích hợp giữa ý thức cá nhân và sự gắn kết tập thể" & "Cộng đồng là trên hết: Xây dựng sức mạnh bền vững để phát triển Web3".

Phân quyền không chỉ là nền tảng kỹ thuật của Web3 mà còn định hình lại hiểu biết của chúng ta về tổ chức và cộng tác ở mức độ sâu hơn. DAO, là sự kết hợp giữa công nghệ và ý tưởng, thể hiện một hệ thống quản trị đa chiều thông qua blockchain, token và hợp đồng thông minh.

Trong bối cảnh này, cộng đồng mã thông báo Web3 đang phải đối mặt với sự lựa chọn: có nên chuyển sang DAO hay không, hy vọng sử dụng nó để thu thập sức mạnh và trí tuệ của cộng đồng nhằm đạt được việc ra quyết định và tạo ra giá trị minh bạch, hiệu quả. Đây không chỉ là một cuộc cách mạng công nghệ mà còn thể hiện sự thay đổi lớn về văn hóa và tư duy, nhấn mạnh sự hợp tác, minh bạch và cùng tạo ra giá trị.

Các cộng đồng dựa trên mã thông báo có thể có nhiều hình thức và không phải tất cả các cộng đồng đều cần chuyển đổi thành DAO.

Mặc dù việc xây dựng và tham gia cộng đồng là một trong những ứng dụng tuyệt vời của Web3 và các cơ chế mã thông báo có thể truyền cảm hứng cho sự có đi có lại và tính chủ quan trong cộng đồng, cho dù công nghệ có đột phá đến đâu thì nó cũng chỉ là phương tiện để đạt được mục đích. Vì vậy, khi bắt đầu xem xét DAO và hiểu những nỗ lực ban đầu của họ, mối quan tâm chính là: DAO có thể hoạt động ở đâu? Làm thế nào để họ giải quyết tốt hơn các vấn đề cộng đồng cụ thể và các trường hợp sử dụng?

Sự đa dạng trong cộng đồng token hóa

Trong cộng đồng được mã hóa, dự kiến ​​​​sẽ biến các thành viên thành những người tham gia tích cực và các bên liên quan bằng cách sử dụng mã thông báo của cộng đồng làm cách chính để có quyền truy cập vào cộng đồng, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và tiến hành phối hợp cộng đồng. Mã thông báo cộng đồng kết hợp các yếu tố văn hóa người hâm mộ (thuộc về và kết nối), tài trợ (tư cách thành viên và hỗ trợ) và đầu tư (quyền sở hữu dễ dàng chuyển nhượng và lợi ích tài chính). Tùy thuộc vào mục đích và phạm vi của cộng đồng, không phải tất cả các thành phần đều cần hoạt động. Giá trị của mã thông báo cộng đồng gắn liền với cả giá trị cộng đồng ngay lập tức (quyền truy cập, lợi ích và đặc quyền của thành viên; vốn xã hội và địa vị) cũng như khả năng tiếp cận và ảnh hưởng lâu dài của cộng đồng (giá trị tài chính được thúc đẩy bởi lợi nhuận của cộng đồng cũng như cung và cầu của mã thông báo) liên quan .

Đó là một hình thức kinh tế sở hữu mang đến cho các bên liên quan của thành viên cơ hội trải nghiệm tiềm năng phát triển của cộng đồng, cũng như cơ hội giúp hình thành tiềm năng đó. Thông qua cộng đồng hoặc mã thông báo xã hội dưới dạng vốn chủ sở hữu, các thành viên có thể hưởng lợi trực tiếp từ sự phát triển của cộng đồng, do đó khuyến khích họ tích cực giúp đỡ và đóng góp. Những mã thông báo tương tự này cuối cùng có thể được sử dụng làm mã thông báo quản trị để ra quyết định và do đó trở thành phương tiện kiểm soát phương hướng, nguồn lực và kết quả của cộng đồng.

Cộng đồng token hóa VS DAO

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mọi cộng đồng được token hóa đều là một tổ chức tự trị phi tập trung hoàn toàn (tức là DAO). Mặc dù có thể có một số cấp độ quản trị tập thể và ra quyết định, nhưng người nắm giữ token không bắt buộc phải bỏ phiếu cho mọi quyết định trong cộng đồng. Mặc dù các danh mục mã thông báo thường trùng lặp, giá trị cộng đồng vốn có và trạng thái cụ thể do mã thông báo cộng đồng mang lại giúp phân biệt đáng kể chúng với mã thông báo quyền sở hữu và quản trị thuần túy.

Trước khi đi sâu vào cách thức và vị trí hoạt động của DAO, trước tiên hãy hiểu chúng khác với các cộng đồng token hóa khác như thế nào. Cốt lõi của nó là cách DAO sử dụng blockchain, token và hợp đồng thông minh để phân cấp và tự động hóa việc quản trị cộng đồng, ra quyết định và phân phối giá trị.

DAO ủng hộ triết lý cốt lõi về phân cấp và theo đuổi sự đổi mới về quyền tự chủ, dân chủ và ra quyết định tập thể. Để làm điều này, chúng được phối hợp thông qua một bộ quy tắc chung được thực thi trên blockchain, được điều khiển bởi mã được nhúng trong hợp đồng thông minh và được kiểm soát bởi quyền sở hữu token để phân bổ quyền ra quyết định và vốn tài chính. Quyền sở hữu và quyền ra quyết định được phân bổ đồng đều và công bằng hơn giữa các chủ sở hữu token, không có người tham gia hoặc bên nào có phần chia không cân xứng. Các hoạt động cộng đồng thường được điều phối bởi các cơ chế minh bạch trong hợp đồng thông minh, về cơ bản là các chương trình chạy trên blockchain có thể truy cập công khai và kích hoạt các hành động khi đáp ứng một số điều kiện nhất định mà không cần sự can thiệp của con người (tức là tự động và tin cậy).

Điều quan trọng là DAO cũng có kho bạc riêng. Ở dạng đơn giản nhất, DAO là một cộng đồng Internet có tài khoản cấp vốn chung hoạt động bằng cách đặt ra các quy tắc riêng về cách phân bổ nguồn lực của cộng đồng và phân phối phần thưởng tài chính. Nói tóm lại, DAO có tính phi tập trung, tự chủ và tài chính cao hơn các cộng đồng được token hóa thông thường.

Điểm chung của cộng đồng token hóa và DAO là cả hai đều hy vọng sử dụng blockchain để tập hợp một nhóm những người có cùng chí hướng nhằm hoàn thành sứ mệnh chung. Cả hai đều nhằm mục đích sử dụng công nghệ Web3 để truyền cảm hứng và tối đa hóa sự tham gia và sáng kiến ​​của thành viên. Thông thường, họ thực hiện việc này bằng cách phát hành token dựa trên sự tham gia, đóng góp và đầu tư. Các mã thông báo này thường đi kèm với một số quyền nhất định, chẳng hạn như đặc quyền thành viên độc quyền hoặc khả năng bỏ phiếu cho một số quyết định nhất định.

Xây dựng và tối ưu hóa DAO

Nguyên tắc và khái niệm cơ bản

Để một cộng đồng trở thành DAO, điều quan trọng là liệu cộng đồng đó có thực sự được sở hữu và quản lý bởi các thành viên hay không. Quyền sở hữu này đạt được thông qua token hóa và đại diện cho một hệ thống thành viên hợp tác thực sự. Trong hệ thống này, các thành viên hoặc chủ sở hữu token tích cực tham gia vào việc ra quyết định và chia sẻ lợi nhuận. Họ giám sát việc phân bổ nguồn lực bằng cách gửi đề xuất, bỏ phiếu thực hiện quyết định, cùng quản lý quỹ, chia sẻ lợi nhuận, v.v., từ đó tối đa hóa giá trị lâu dài của hệ thống. tập thể. .

Token có thể được mã hóa để tự động nhận cổ tức tài trợ khi doanh thu chảy vào. Điều này mang lại cho các thành viên hợp tác hoặc chủ sở hữu mã thông báo khả năng nắm bắt giá trị mà họ tạo ra. Từ góc độ phân cấp, dân chủ hóa và tham gia kinh tế, DAO là hình thức cộng đồng thuần túy nhất trong Web3, thể hiện các nguyên tắc chính của nền kinh tế sở hữu mới.

Xây dựng DAO

Sự tinh khiết có giá của nó. Do tính chất phi tập trung của chúng, DAO đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn để xây dựng và trau dồi các nền tảng để thành công. Giống như bất kỳ cộng đồng có ảnh hưởng nào, DAO cần trình bày rõ ràng và minh bạch 6P của cộng đồng của họ: Mục đích, Con người, Nguyên tắc, Quy trình, Nền tảng và Tiền thu được).

Trong quá trình này, các mục tiêu của DAO được chia thành 1) "Big P" (tầm nhìn lớn, mang tính biến đổi), 2) "P Trung" (vai trò và phạm vi của cộng đồng trong việc hiện thực hóa tầm nhìn lớn) và 3) “ Little P” (lợi ích cho mỗi người đóng góp). Vì DAO sẽ được điều hành bởi các thành viên nên điều quan trọng là phải tuyển dụng những thành viên có đầy đủ nhận thức và cam kết với nó. Điều này đặc biệt đúng khi ghi lại các nguyên tắc hoạt động và quy trình quản trị, vì hầu hết các nguyên tắc và quy trình này sẽ được mã hóa thành các quy trình tự động thông qua các hợp đồng thông minh: từ nền kinh tế mã thông báo của DAO, đến vai trò và ưu đãi của thành viên, đến việc ra quyết định và hệ thống bỏ phiếu cũng như cách tạo ra và phân phối giá trị (lợi ích).

Việc xây dựng cơ cấu hoạt động của DAO có thể rất phức tạp và khó khăn. Trước khi đạt đến trạng thái tự điều chỉnh và hợp tác hài hòa, DAO có thể cần phải trải qua nhiều điều chỉnh và tái định vị, đồng thời thực hiện nhiều lần lặp lại để đạt được trạng thái lành mạnh cơ bản (hay còn gọi là "cộng đồng khả thi tối thiểu"). Giống như các công ty khởi nghiệp theo đuổi một sản phẩm khả thi ở mức tối thiểu, DAO có thể sử dụng kế hoạch canvas cơ bản, đang phát triển để xác định và tối ưu hóa tất cả các quy trình chính của DAO. Khung cộng đồng này cần hướng dẫn thiết kế, thử nghiệm và tối ưu hóa tất cả các quy trình cốt lõi của DAO nhằm tạo điều kiện cần thiết để DAO đạt được tác động tối đa và khả năng tự bền vững. Điều này bao gồm các công cụ cần thiết cũng như các quy tắc được xác định trước để xác định mọi thứ từ sàng lọc thành viên và giới thiệu, đến số lượng token mà mỗi thành viên có thể kiếm được hôm nay, cách phân bổ token trong tương lai, đến các quyền kinh tế và quản trị được trao bởi quyền sở hữu token. Bao gồm quá trình đề xuất và bỏ phiếu thực tế.

Tối ưu hóa DAO

Phân cấp là một quá trình có nghĩa là phạm vi lãnh đạo dần dần chuyển từ mục đích và nguyên tắc cốt lõi thống nhất chặt chẽ sang trao quyền và ủy quyền cho cộng đồng. Do đó, nhiều dự án và cộng đồng Web3 tuân theo quy trình phân quyền lũy tiến, áp dụng quyền kiểm soát tập trung hơn trong giai đoạn đầu với một nhóm nhỏ chuyên trách để đạt được sự phù hợp với thị trường cộng đồng, trước khi hoàn toàn chuyển sang hoặc thoát khỏi cấu trúc DAO. Khi chuyển đổi từ cấu trúc tập trung hơn sang cấu trúc phi tập trung hoàn toàn, cần có sự cân bằng giữa phần thưởng dành cho nhóm ươm tạo cốt lõi (và những người áp dụng sớm) và khuyến khích sự tham gia và quyền sở hữu của cộng đồng rộng hơn. Một số nhóm có thể xem xét mô hình DAO kết hợp, trong đó nhóm nòng cốt giữ quyền kiểm soát đối với các quyết định cộng đồng và kinh doanh có rủi ro cao hoặc nhạy cảm về thời gian, nhưng DAO đưa ra quyết định về các khía cạnh khác của cộng đồng thông qua bỏ phiếu.

Dù mục đích và phạm vi cuối cùng của DAO là gì thì sự thành công của nó phụ thuộc vào sự thừa nhận chân thành về sức mạnh của nhiều người và khả năng khai thác năng lượng tập thể này để đạt được kết quả đúng đắn. Ngoài ra, mô hình giá trị cơ bản cần phải có khả năng mở rộng cho cộng đồng chứ không phải mang tính khai thác, tức là 100% bởi và vì cộng đồng. Việc trao quyền và quyền sở hữu cấp cơ sở thực sự bắt đầu bằng việc xác định và thu hút các thành viên thực sự liên kết và cam kết với cộng đồng của họ. DAO yêu cầu mức độ tham gia cao của thành viên và cộng đồng sôi động để đảm bảo rằng những ý tưởng hay được phát triển và cải tiến, vì vậy việc tối ưu hóa sự tham gia được khuyến khích cũng sẽ là một thách thức quản trị khác. Điều này sẽ yêu cầu phổ biến thông tin liên tục và sự tham gia của cộng đồng để đảm bảo rằng mọi người hoàn toàn đồng ý với sứ mệnh và lộ trình cốt lõi của DAO, đồng thời cung cấp các điều kiện để đảm bảo chia sẻ toàn diện và thảo luận mang tính xây dựng giữa các thành viên cộng đồng. Nó sẽ phụ thuộc vào cơ chế khuyến khích mã thông báo hiệu quả để đảm bảo rằng các thành viên DAO tuân theo "mô hình chơi và kiếm tiền" dựa trên đóng góp nhiều hơn thay vì mô hình thành viên "trả tiền để chơi" hạn chế truyền thống. Nhưng quan trọng nhất là giới thiệu các mô hình bỏ phiếu sáng tạo, công bằng và toàn diện để tối ưu hóa sự tham gia dân chủ và mang lại kết quả chất lượng cao.

Trong DAO, khả năng biểu quyết của bạn phụ thuộc vào việc bạn có quyền biểu quyết hay không và trọng lượng biểu quyết của bạn. Thông thường, quyền biểu quyết mà bạn nhận được dựa trên số lượng và loại token mà bạn sở hữu mà bạn đã mua hoặc kiếm được. Lý tưởng nhất là bạn đóng góp cho DAO để đổi lấy quyền sở hữu DAO, được đại diện bởi mã thông báo, từ đó cấp cho bạn quyền quản trị để tham gia bỏ phiếu đề xuất và các đặc quyền khác của chủ sở hữu mã thông báo. Cách thức đệ trình các đề xuất cũng như cách chúng được xem xét và biểu quyết đều cần phải được tối ưu hóa về khả năng tiếp cận (hoặc tính toàn diện), quy mô (cho phép sự tham gia trên quy mô lớn) và chất lượng (giá trị và tác động).

Mặc dù không có một công thức chính xác duy nhất nhưng có thể điều chỉnh nhiều tham số để tìm ra sự kết hợp phù hợp với mục tiêu và phạm vi cụ thể của DAO. Trước khi bỏ phiếu chính thức, có thể tiến hành sàng lọc để tiến hành xem xét hoặc kiểm tra sơ bộ quá trình đệ trình đề xuất. Trong bỏ phiếu thực tế, có thể đặt ngưỡng tối thiểu để tham gia (tức là số đại biểu), cũng như ngưỡng tối thiểu cần thiết để đạt được đa số phiếu bầu. Nhưng hầu hết các điều chỉnh tùy chỉnh sẽ cần phải được áp dụng theo cách ánh xạ quyền sở hữu mã thông báo tới quyền biểu quyết. Có nhiều biến thể của biểu quyết dựa trên cổ phần: từ 1 mã thông báo = 1 phiếu bầu (1T1V), đến 1 người = 1 phiếu bầu (1P1V), đến bỏ phiếu dựa trên vốn chủ sở hữu phức tạp hơn (chẳng hạn như bậc hai). Các tùy chọn khác là cân nhắc chủ sở hữu mã thông báo dựa trên danh tiếng hoặc vai trò trong cộng đồng hoặc cho phép bỏ phiếu được ủy quyền, chuyển quyền biểu quyết cho các thành viên cộng đồng khác (chuyên nghiệp hơn).

Tóm lại, DAO yêu cầu rất nhiều điều chỉnh và công cụ để đạt được quyền sở hữu phi tập trung thực sự và khả năng tự điều chỉnh tự chủ. Không phải tất cả các cộng đồng được token hóa đều cần chuyển hoàn toàn sang DAO để tạo cảm giác tham gia, thuộc về hoặc tham gia tích cực của thành viên mạnh mẽ hơn. Nhiều cộng đồng có thể mong muốn áp dụng cách tiếp cận kết hợp, tăng cường phân cấp quản trị và sức mạnh tài chính cho một tập hợp con các hoạt động cộng đồng, từ đó đạt được lợi ích tốt nhất của cả hai thế giới, ủy quyền một số quyền kiểm soát và quyền sở hữu cho các thành viên trong khi tiếp tục xây dựng và kích hoạt cộng đồng. . Hoặc, như đã đề cập trước đó, hãy kích hoạt các thành viên của bạn với tư cách là người thực thi và biến những người thực thi tích cực và đóng góp tích cực nhất của bạn thành đồng sở hữu và thành viên chính.